DÜNYANIN İLK SİYAHİ PİLOTU TÜRK ÇIKTI
1883 yılında İzmir’de Nijerya kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ahmet Ali Çelikten, savaş gemisi kaptanı olma hedefiyle 1904’te Haddehane Mektebi’ne girdi. 1908’de mülazım-ı evvel (üsteğmen) rütbesiyle mezun olan Çelikten, Osmanlı Donanması’nda göreve başladı.
Havacılığa olan yeteneği sayesinde 1914 yılında Yeşilköy’de kurulan Deniz Tayyare Mektebi’nde eğitim alan Çelikten, 1916’da pilotluk diplomasını alarak askeri pilot oldu.
ÇANAKKALE’DE VE KURTULUŞ SAVAŞI’NDA SAVAŞTI
Dünya havacılık tarihinin bilinen ilk erkek siyahi pilotu olarak kabul edilen Ahmet Ali Çelikten, Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale, Konya ve İstanbul hatlarında önemli görevler üstlendi. Başarılı hizmetleri nedeniyle 1917 yılında havacılık teknikleri konusunda eğitim almak üzere Almanya’ya gönderildi.
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlayan Milli Mücadele’ye gönüllü olarak destek veren Çelikten, Amasya’dan havalanarak Ankara’daki Anadolu Hareketi’ne katıldı. Konya Askeri Hava Üssü’nde görev yapan Çelikten, Kurtuluş Savaşı boyunca vatan savunmasında aktif rol üstlendi.
Cumhuriyet’in ilanından sonra 1924 yılında İzmir Hava Okulu’na uçuş öğretmeni olarak atanan Çelikten, 1928’de Hava Müsteşarlığı görevine getirildi. Kurtuluş Savaşı’ndaki hizmetleri nedeniyle Ahmet Ali Çelikten, 1948 yılında albay rütbesiyle emekliye ayrıldı. Çelikten, 24 Haziran 1969’da İzmir’de hayatını kaybetti.
“BABAMIN ADININ İZMİR’DE YAŞATILMASINI İSTİYORUZ”
91 yaşındaki oğlu emekli hava astsubayı Yılmaz Çelikten, babasının disiplinli ve mütevazı bir asker olduğunu belirterek, Türk milletine ve vatanına büyük bağlılık duyduğunu söyledi.
Anne ve babasının evliliğinin de babasının kahramanlığı sayesinde gerçekleştiğini anlatan Yılmaz Çelikten, o dönem rütbe şartı nedeniyle evlenemeyen babasının, İzmir semalarında tacizde bulunan bir Yunan uçağını düşürmesinin ardından halkın desteğiyle bu engelin kaldırıldığını ifade etti.
Yılmaz Çelikten, “Babamın adının şehirde yaşatılmasını arzu ediyoruz” dedi.
Torunu Anda Ülkü Çelikten de belirterek, adının bir sokağa verilmesini ya da büstünün dikilmesini istediklerini söyledi.
“DÜNYA ASKERİ TARİHİ AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR İSİM”
Ahmet Ali Çelikten üzerine çalışmalar yapan Güney Afrika’daki Witwatersrand Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halim Gençoğlu ise Çelikten’in dünya askeri tarihi açısından önemli bir isim olduğunu vurguladı.
Gençoğlu, son Osmanlı ordusunda yetişen siyahi bir pilotun varlığının özellikle Güney Afrika’daki öğrenciler tarafından şaşkınlıkla karşılandığını belirterek, Ahmet Ali Çelikten’in Türkiye’de ve yurt dışında daha fazla tanıtılması gerektiğini ifade etti.
Çelikten’in doğduğu şehir İzmir’de adının yaşatılması gerektiğini söyleyen Gençoğlu, “İzmir’de kesinlikle heykeli dikilmelidir” değerlendirmesinde bulundu. (AA)
