İsrail savaş uçaklarının Suriye’nin İdlib bölgesindeki bir havaalanına yönelik saldırısı sırasında Türk radarları tarafından takip edildiği iddia edildi. İddiaya göre uçaklar, Türk sınırına yaklaşık 2-3 dakikalık uçuş mesafesine kadar yaklaşırken Türk hava sahasına girmeden rotasını değiştirdi.
Söz konusu gelişme, Türkiye’nin sınır hattındaki hava hareketliliğini tespit ve takip kapasitesini yeniden gündeme getirdi. Ancak saldırı sırasında hangi radar sisteminin ilgili uçakları tespit ettiği veya uçakların kesin uçuş rotasına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
Türkiye’nin erken ihbar ağı
Türk hava sahasının gözetlenmesinde farklı menzil ve görevlerdeki radar sistemlerinden oluşan entegre bir yapı kullanılıyor.
ASELSAN tarafından geliştirilen ALP radar ailesi, bu yapının önemli unsurları arasında yer alıyor. ALP 300-G Taşınabilir Erken İhbar Radar Sistemi 2024 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi ve 2025 yılında seri üretim ve teslimat çalışmaları sürdürüldü.
ALP 300-G, AESA mimarisiyle çalışan bir erken ihbar radarı. Sistem 4.000’den fazla gönderme-alma modülüne sahip ve bir modül arızalansa dahi diğer modüllerle çalışmaya devam edebiliyor. Ayrıca radarın yaklaşık 30 dakikada kurulabildiği belirtiliyor.
Radarın dikkat çeken özelliklerinden biri de yüksek seviyedeki veri işleme kapasitesi. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, ALP 300-G’nin 500’e yakın sayısal haberleşme yapabildiğini ve saniyede 81 DVD içeriğine eşdeğer veri işleyebildiğini açıklamıştı. Sistemin geliştirilmesinde 435 binden fazla kod satırı kullanıldığı da belirtilmişti.
Düşük görünürlüklü hedefler için radar ağı
Türkiye’nin radar mimarisinde daha uzun menzilli sabit sistemler de bulunuyor. ASELSAN’ın ALP 500-G sistemi, şirket tarafından sabit konuşlandırılacak ALP ailesinin en uzun menzilli arama radarı olarak tanımlanıyor.
ALP 500-G’nin düşük radar kesit alanına sahip ve görünmezlik teknolojisi kullanan hava hedeflerini uzun menzilden tespit, takip ve sınıflandırma kabiliyeti bulunuyor. Sistem aynı zamanda NATO ACCS ve hava-füze savunma sistemleriyle entegre şekilde çalışabilecek şekilde tasarlanıyor.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Bir radarın “stealth uçağı tespit edebilmesi”, uçağı her koşulda kesin olarak teşhis edebileceği veya angajman menziline kadar takip edebileceği anlamına gelmiyor. Stealth uçakların düşük radar kesit alanı, radarın çalışma frekansı, hedefin yönü, irtifası ve atmosferik koşullar gibi çok sayıda faktör tespit performansını etkiliyor.
Bu nedenle Türkiye’nin avantajı tek bir radarın performansından ziyade, farklı radarların oluşturduğu ağ ve elde edilen hava resminin komuta-kontrol sistemleriyle paylaşılması.
Radarlar hava savunma zincirinin ilk halkası
Erken ihbar radarlarının temel görevi doğrudan hedefi vurmak değil, hava sahasındaki tehdidi mümkün olduğunca erken tespit ederek hava savunma unsurlarına bilgi sağlamak.
ALP 500-G’nin resmi dokümanında sistemin üç boyutlu hava resmini komuta-kontrol merkezlerine, NATO ACCS’ye ve hava-füze savunma sistemlerine aktarabildiği belirtiliyor. Ayrıca veri füzyonu ve iz devretme kabiliyetleri de bulunuyor.
Bu yapı içerisinde erken ihbar radarlarından gelen bilgiler, hava savunma sistemlerinin sensörleri ve diğer kaynaklardan elde edilen verilerle birleştirilerek daha kapsamlı bir hava resmi oluşturabiliyor.
Dolayısıyla İdlib örneğinde uçakların Türk hava sahasına girmeden takip edilmesi iddiası doğrulanırsa, bunun önemi yalnızca “bir radar uçağı gördü” şeklinde değerlendirilemez. Asıl kritik nokta, sınır hattındaki hava hareketliliğinin erken tespit edilerek hava savunma komuta-kontrol ağına aktarılabilmesi.
The post Türk Radarları Havaalanı Bombalayan İsrail Uçaklarını Tespit Etti first appeared on .
